هوش یابی، طبیعی یا مصنوعی؟

زمان مطالعه: 5 دقیقه

نه جدی جدی، نه شوخی شوخی، … شاید، شاید واقعی؛ به همین سادگی.

سایت ساز

فروشگاه اینترنتی و وب سایت خود را به سرعت با سایت ساز سی می پلاس بسازید

هوش مصنوعی، اصطلاحی که برای سیستم های الکترومکانیکی و نرم ‌افزارهایی به کار برده می شود که می توانند برای نیازهای تعریف شده ای که برای آنها مشخص شده، تجربه شخصی داشته باشند و راهی مناسب پیدا کنند. این از راه آزمون و خطا حاصل می‌شود.

اگر این تعریف خیلی ناقص و دور از واقعیت نباشد، می‌توان به این اندیشید که با هوش طبیعی چه فرقی دارد؟

به نظر می رسد که این یکی برای موجودات جاندار به کار می رود که طبیعتاً برای رفع نیازهای طبیعی خود تجربه کرده و سعی می کنند راه مناسب و کم هزینه تری پیدا کنند. راهی که می‌توان آن را هوشمندانه نامید.

در اکثر جانداران ظاهراً نیازهای طبیعی تقریباً ثابت بوده و کارآمدی تجربه آزمون و خطای لازم نیز محدود به همان نیازهای ثابت است.

گاهی رفتارهای استثناء در آنها دیده می شود که ویدیوی بعضی را در دنیای مجازی می بینیم. شاید برجسته ترین استثنائی جاندار، انسان است که ‏ ظاهراً نیازهایش گسترش یابنده و نامحدود است.  چیزی که باعث نیاز به آزمون و خطای نامحدود و هوش بیشتر و بیشتری دارد.

اگر تا اینجای بحث خطای عمده‌ای اتفاق نیفتاده باشد هوش مصنوعی و هوش طبیعی از یک مقوله بوده ولی در چند نکته تفاوت دارند.

در هوش مصنوعی دستگاهی ساخته بشر و بی جان به دنبال هوش می‌گردد ولی در هوش طبیعی یک جاندار.

اختلاف دیگر اینکه انسان برای دستگاه ساخته خود نیاز هایی تعریف می کند که تاکنون بسیار محدود بوده است ولی در جانداران، جان یا حیات نیاز های بیشتری ایجاد میکند.

یک تفاوت عمده در این نیازها تامین انرژی ادامه کار یا ادامه حیات است که در مورد هوش مصنوعی کمتر در نیازها دیده شده است. (حداقل تاکنون)

در مورد جانداران یک نکته مهم قابل دیدن است و آن محدوده دفاع از خود یا دفاع تا حد حمله برای حفظ جان است. در بعضی تک یاخته ها، دفاع شامل تغییر شکل هم می شود. در گیاهان شاید شامل جنگ ریشه ها و مسموم کردن محیط برای دیگران یا مسموم کردن مهاجمین بشود.

در بعضی حیوانات فرار دیده‌ شدنی تر است. ظاهراً بیشتر گیاهخواران به گوشتخواران مهاجم کمتر حمله می کنند و اگر حمله هم باشد در حد دفاع موقت و کوتاه مدت نجات باقی می‌ماند.

تنوع جانداران آنقدر زیاد است که این کلی‌گویی چندان دور از واقعیت به نظر نمی آید یا بهتر است بگوییم بیشتر واقعیت را بیان می کند.

اما در مورد انسان شاید بتوان گفت که این دفاع به دفاع، حمله، تهاجم و کشتن تا نابود کردن مهاجم می رسد. این هم یک نیاز می سازد.

یک نکته دیگر (که شاید هم در پهنه همان دفاع تا نابودی مهاجم بگنجد) نیاز به دانستن است که به اندازه ناشناخته ها می تواند گسترش یابد. چه نشناختن و ندانستن، دلهره آور، ترسناک و با احساس خطر همراه است.

به عبارت دیگر نیازی بی نهایت است. شاید لازم باشد یک نکته نا مربوط هم اضافه شود و آن خطاهای بسیار زیاد آزمون و خطای مربوط به این نیاز و فرصت کم و نا مناسب اکثر انسانها برای کوشش در برآوردن این نیاز است.

برگردیم به مطلب تفاوت های هوش مصنوعی و هوش طبیعی؛ شاید اشتراک، آزمون و خطا در برآورد نیازها به ما بگوید که اسم هوش مصنوعی، اسمی بی مسماست چه راه و روش یافتن “هوش” در دو مورد یکسان به نظر می رسد.

شاید نام “هوش یابی در یک موجود بی جان” گویا تر باشد، یا “هوش یابی در دستگاه و ساخت انسان”.

اگر کمی به گوشه های جنبی (شاید خارج از) بحث نگاه کنیم، هوش یابی در ذرات کوچک (اتم، ذرات زیر اتمی، امواج، انرژی، …) هم قابل بحث است.

اما تفاوت عمده دیگر هوش مصنوعی و هوش طبیعی یا هوش جانداران، نیاز به انرژی مصرفی است که شاید قدمی جدید برای هوش مصنوعی باید باشد و همچنین حفظ “موجودیت” و سپس دفاع در حد حمله و حتی تهاجم و … .

اینها می تواند بحث های بسیار زیادی را دامن بزند (همچنان که در چند مورد مثل “سربازهای مصنوعی” یا موضوعات تخیلی فیلمها شروع شده است).

نکته اساسی در فرآیند هوش یابی یا هوش سازی، ابزار اصلی تحلیل گر آزمون و خطاست که در مورد هوش جانداران سیستم سخت افزاری و نرم افزاری بسیار پیشرفته و جمع و جور، و در مورد هوش مصنوعی، سخت افزار نوپا و نرم افزارهای بسیار کند و اولیه است؛ که شاید با موازی و سری کردن تعداد زیادی از آنها کمی سرعت هوش یابی را افزایش می دهند.

در اینجا نکته ای را می توان به یاد سپرد و آن امکان سری یا موازی کردن سیستم های جانداران با هم یا سیستم جانداران و دستگاه های بی جان است.

نکته دیگر که روی آن به فراوانی کار شده است، کپی برداری از نرم افزارهای جانداران در دستگاه ها است؛ و بالاخره احتمال کپی برداری از سخت افزارهای جانداران در دستگاه هاست. در ان مورد تفاوت دیگری از این دو نوع “هوش یاب” چشمک می زند و آن بازسازی و جایگزینی سیستم سخت افزاری هوشیاب جانداران است که شاید جزء قدمهای بعدی برای توسعه دستگاه ها است. (شاید زمانی که به نحوی کپی سیستم تحلیل گر انجام شد).

پرسش های خیال انگیزی که تا اینجا می تواند خود نمایی کند را می شود اینگونه لیست کرد:

  • فرض مکانیزم یکسان “هوش یابی” در ساخته های بشر و خود جانداران چقدر محکم می نماید؟
  • این که “نیاز” یا “غریزه” محرک اصلی هوشیابی است؟
  • به جز “آزمون و خطا” چه مکانیزم دیگری برای رسیدن به هوش قابل بررسی است؟
  • ضعف سیستم های هوشیاب غیر جاندار در مورد القاء نیازها محدود است به: تهیه انرژی، تبدیل آن به نوع قابل مصرف، دفاع، حمله، نابود سازی دشمن، فرض نادانی به عنوان یک عامل خطر، بازسازی و تکثیر خود؟
  • تفاوت های سخت افزاری و نرم افزاری در سیستم های ساخته انسان و جانداران را چگونه می توان کم کرد؟
  • آیا سری یا موازی کردن سخت افزارها و نرم افزارهای جانداران شروع شده؟ چگونه می توان با کمترین آسیب و کمترین هزینه، آزمون و خطا را در این مورد شروع کرد؟
  • آیا اندام مصنوعی نوعی ترکیب “هوش یابی” سیستم های ساخته شده بشر و جانداران است؟
  • چقدر در تقلید از سخت افزارها و نرم افزارها جانداران گامی پیموده شده؟
  • برای جلوگیری از خطاهای آینده در هوش یابی می توان از تجارب تلخ و بسیار تلخ انسانها بهره گرفت؟
  • فرض اینکه “بد اخلاقی ها” نیز خطای “هوش یابی” انسانی بوده است؛ باید نادیده گرفته شود؟

اگر بخواهیم واحدی برای تلاش برای هوش یابی تعریف کنیم، به نظر می رسد باید حداقل شامل: زمان، تعداد واحدهای فعال، هم آهنگی و هم افزایی این واحدها، کیفیت دقت و توان واحدها و … باشد. به نظر شما چه چیزهای دیگری می شود برای تعریف این واحد در نظر گرفت ؟

به نظر شما این “واحد” تلاش برای جانداران باید حداقل چند تا صفر اضافی نسبت به هوش مصنوعی داشته باشد؟

 

به گمانم این زمینه ها مایه مناسبی برای اندیشیدن، خیال پردازی، آزمون و خطا و … و فیلم های تخیلی بیشتر است. یقینا کوشش های بسیار زیادی در این زمینه ها انجام شده که بعضی ها هم در محدوده تخصصی خودشان با آنها آشنا هستند. اما من گمان می کنم که با یک اندیشه “واگرا” می توان گاهی به بنیان های ناب رسید ولی باید با جرات …

 

بیشتر بخوانید

آیا نوبت بالا بردن سرعت انتقال داده از مغزمان فرا نرسیده است؟... شب پیش یکی از گفتگوهای تازه ایلان ماسک را نگاه می‌کردم. در طول گفتگو می‌شد به‌راحتی دید، که ماسک تحت تأثیر فشارهای اخیر بر شرکت تسلا موتورز بوده و چهر...
هوش مصنوعی گوگل داپلکس هوشمندتر از تصورماست گوگل داپلکس هوش مصنوعی جدید گوگل هست که تفاوت این ربات با انسان غیرقابل درکه... . هوش مصنوعی یکی از جالب‌ترین اتفاقای عصر حاضره که البته به شدت هم پیش...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *