نیایشگاهی رازآلود در کنار رود ارس

زمان مطالعه: 1 دقیقه

کلیسای سنت اسپانوس مقدس

جلفا سرزمین آبشارها و کلیساهاست. کافی‌ست همپا با طبیعت وارد باغی زیبا در دل کوههای جلفا و کنار رود ارس بشوید و پس از گذر از باغ های دل نشین و چشمه ساری پر آب وارد نیایشگاهی با معماری متمایز شوید. کلیسای سنت استپانوس یا کلیسای استپانوس مقدس بعد از کلیسای سنت طاطائوس (قره کلیسا) دومین کلیسای مهم ارامنه ایران می باشد. این کلیسا در کرانه رود ارس و ۱۶ کیلومتری غرب شهر جلفا در منطقه‌ایی به نام قزل وانک یا صومعه سرخ در استان آذربایجان شرقی واقع شده است.

سایت ساز

فروشگاه اینترنتی و وب سایت خود را به سرعت با سایت ساز سی می پلاس بسازید

کلیسای سنت استپانوس با معماری متمایز و محل قرارگیری که در دل کوههای مرزی و نزدیک روخانه‌ایی خروشان و پرماجرا دارد بسیار حائز اهمیت گشته است. معماری این کلیسا از سنگ است که جلوه های بسیار زیبایی دارد. همچنین کلیسا در باغی در دل کوه واقع شده است که فضایی بسیار دلنشین ایجاد کرده و هر ببینده‌ایی را مجذوب خود می کند. وقتی از جلفا به سمت غرب بیایید اولین چیزی که هر ببینده‌ایی را مجذوب خود می کند رود خروشان و پرماجرای ارس است که در سال ۱۸۱۳ مطابق عهدنامه ترکمنچایی مرز مشترک ایران و شوروی انتخاب شد.

جلوه های کرانه این رود و کوه های سر به فلک کشیده مناظر بی بدیلی را ایجاد کرده اند. بعد از ۱۵ کیلومتر جایی در دل کوه وارد باغی می شوید که وجودش نجوای آرامش برای هر ببینده‌ایی است. پس از چند دقیقه که شیب کوه را بالا می‌آیید اولین چیزی که در میان این باغ دلنشین توجه هرکسی را جلب می‌کند ورودی طاقی شکلی است که حاکی از ورود به بخشی مهم از باغ را دارد. بعد از گذر از این طاق سنگی چشمه ساری خروشان وجود دارد و مقابل آن بنایی نیایشگاهی در دل کوه چشم هر ببینده‌یی را مجذوب خود می کند.

تاریخ کلیسا طبق اسناد به سال ۶۴۹ میلادی بر می گردد؛  اما بنا و نام کنونی کلیسای استپانوس مقدس به سال ۱۶۴۳ میلادی باز می گردد و بانی ساخت آن جاثلیق هاکوب اهل جلفا بوده که در آن دوره اسقف اعظم این دیر و صومعه بود؛ عملیات ساختمانی بنا در  سال ۱۶۵۵ به اتمام رسیده است. سال ۱۶۸۰ بخش‌های دیگری نیز به این دیر اضافه شد و آخرین مرمت کلی و اساسی بنا به سال ۱۸۶۵ باز می گردد. این دیر همانند دیگر کلیساهای جلفا مورد توجه عباس میرزا ولیعهد فتحعلی شاه قاجار قرار گرفت و وی با ارامنه در سال ۱۸۲۶ در امر مرمت و گسترش آن همکاری کرد که کتیبه آن نیز بر سردر نمازخانه نصب شده است.

نمازخانه کلیسا در زمینی به ابعاد ۱۶ در ۲۱ متر بنا شده ‌است. در ورودی منبت‌کاری با تزئینات بسیار زیبای آن در وسط ضلع غربی قرار دارد و از آثار نفیس اوایل دوره قاجاریه و احتمالاً زمان عباس میرزا السلطنه به شماره می‌آید. حجاری پایه‌ها و طاق‌نماها و نیم ستون‌ها و زنجیره‌های کناری و مقرنس‌کاری‌های زیبا و تزئینات طاق سردر به قدری هنرمندانه و زیبا هستند که بی‌تردید از شاهکارهای هنر حجاری بشمار می روند.

نقش برجسته‌هایی از حواریون و قدیسین مسیحی و فرشتگان بر پیشانی طاق‌نماهای اضلاع شانزده‌گانه گریو گنبد در نمای داخلی کلیسا وجود دارند. پوشش گنبد به صورت هرمی با سبک خیاره‌ای سی و دو پهلویی است که بر روی یک پلان ستاره شکل شانزده پر قرار دارد. داخل طاق‌نماهای گریوگنبد یک در میان پنجره‌ای تعبیه شده که طاق هلالی تو در تویی دارد و بالاتر از پنجره، تصویر برجسته یکی از حواریون در داخل قابی چهار گوش نمای بیرونی آن را زینت می‌دهد.

از دیگر دیدنی های این کلیسا موزه آن است که در آن اشیا یافت شده در منطقه جلفا، دره شام و دره چوپانان، برخی انجیل های قدیمی خطی، سنگ قبرهای منقوش، برخی ابزار زندگی سنتی ارامنه و ۱۵ سند در خصوص کلیسای سنت استپانوس در آن نگهداری می شوند.

اجاق دانیال هم تالاری است متصل به دیوار شمالی کلیسا و از سه قسمت تشکیل شده است. اجاق دانیال بر گرفته از نام دانیال از قدیسین قرن پنجم میلادی است. تالار اجتماعات در وسط قرار گرفته و محل غسل تعمید در انتهای شرقی تالار واقع شده است. این محل دارای سکوی بلندی است که میز سنگی در وسط آن نهاده شده است. دیری در کنار کلیسا وجود دارد که در چهار طرف آن اتاق‌هایی وجود دارد که طبقه‌ی بالایی آن برای استراحت و طبقه پایین برای اصطبل چهارپایان در نظر گرفته شه بود. همه اتاق‌های همکف و طبقه فوقانی دیرها مرمت شده و هم اکنون مورد استفاده زایرین کلیسا، نگهبانان و کادر فنی میراث فرهنگی می باشند.

 

علی فتحی، راهنمای گردشگری

بیشتر بخوانید

ماسوله زاگرس؛ روستای سرآقاسید با نام روستای زیبای ماسوله، روستایی پلکانی در دل جنگل‌های گیلان آشنایی داریم؛ اما جالب است بدانید که جایی در قلب زاگرس، در منطقه کوهرنگ استان چهارمحال...
هرمز – جزیره سرخپوش خلیج فارس بی‌گدار به آب زدن بهترین امتحان شخصیتی هر فرد است. هر تصوری که از خود داشته و دارید را در یک‌لحظه می‌توانید با معیار حقیقت بسنجید. همواره دنبال این...
هر آنچه که برای سفر به پاریس باید بدانید پاریس، پایتخت فرانسه، یکی از زیباترین و جذاب ترین کشورهای گردشگری دنیاست. پاریس که به شهر عشق یا شهر نورها معروفه پر از امکان هنری، فرهنگی، تاریخی، مو...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *